Ретті және ретсіз полимерлерді салыстырып, мысалдар келтіріңдер.

Ретті және ретсіз полимерлер — макромолекулада мономер буындарының орналасу тәртібімен ерекшеленетін полимерлер.

Ретті полимерлер — қайталанатын буындары тізбек бойында белгілі бір заңдылықпен орналасқан полимерлер. Олардың молекулалық құрылысы біркелкі, кеңістіктегі орналасуы реттелген болады. Мұндай полимерлердің тізбектері бір-біріне тығыз орналасып, кристалдануға бейім келеді. Сондықтан олар көбіне берік, тығыз, балқу температурасы жоғары және механикалық қасиеттері жақсы болады.

Ретті полимерлерге мыналар жатады:

• изотактикалық полипропилен — барлық бүйірлік CH₃ топтары тізбектің бір жағында орналасады;

• синдиотактикалық полистирол — фенил топтары тізбек бойымен кезектесіп орналасады;

• целлюлоза — глюкоза қалдықтары ретпен байланысқан табиғи полимер;

• полиэтиленнің сызықтық түрлері — молекулалық тізбегі біршама реттелген.

Ретсіз полимерлер — мономер буындары немесе бүйірлік топтары макромолекула бойында кездейсоқ орналасқан полимерлер. Олардың кеңістіктік құрылысы реттелмеген, сондықтан тізбектер бір-біріне тығыз жинала алмайды. Ретсіз полимерлер көбінесе аморфты, жұмсақтау, серпімділеу және мөлдір болуы мүмкін. Олардың нақты балқу температурасы болмай, белгілі бір аралықта жұмсарады.

Ретсіз полимерлерге мысалдар:

• атактикалық полипропилен — CH₃ топтары тізбектің екі жағында ретсіз орналасады;

• атактикалық полистирол — фенил топтары кездейсоқ бағытталған;

• тармақталған полиэтилен — тізбегінде көптеген бүйірлік тармақтар болады, сондықтан құрылымы ретсіздеу;

• кейбір синтетикалық каучуктер мен аморфты пластмассалар.

Негізгі айырмашылықтары төмендегідей:

Демек, ретті полимерлердің құрылысы жүйелі болғандықтан олардың беріктігі мен кристалдану қабілеті жоғары, ал ретсіз полимерлердің құрылысы кездейсоқ болғандықтан олар көбіне аморфты және икемдірек келеді.