География ғылымының салалары.

География ғылымы — Жердің табиғатын, халқын, шаруашылығын, табиғи ресурстарын және олардың кеңістікте орналасу заңдылықтарын зерттейтін ғылым. География бірнеше негізгі салаларға бөлінеді.

1. Физикалық география — Жердің табиғи компоненттері мен табиғи кешендерін зерттейді. Оның құрамына:

• геоморфология — жер бедерінің пайда болуы мен дамуын;

• климатология — климаттың қалыптасуы мен таралуын;

• метеорология — атмосферадағы құбылыстар мен ауа райын;

• гидрология — өзен, көл, жер асты сулары сияқты құрлық суларын;

• океанология — мұхиттар мен теңіздерді;

• гляциология — мұздықтар мен қар жамылғысын;

• топырақ географиясы — топырақтың таралу ерекшеліктерін;

• биогеография — өсімдіктер мен жануарлардың географиялық таралуын зерттейді.

2. Әлеуметтік-экономикалық география — халықтың орналасуын, қоғам мен шаруашылықтың аумақтық ұйымдасуын зерттейді. Негізгі бағыттары:

• халық географиясы — халық саны, құрамы, орналасуы және көші-қоны;

• экономикалық география — өндіріс пен шаруашылық салаларының орналасуы;

• өнеркәсіп географиясы — өнеркәсіп кәсіпорындарының таралуы;

• ауыл шаруашылығы географиясы — егіншілік пен мал шаруашылығының орналасуы;

• көлік географиясы — көлік жүйелері мен тасымал бағыттары;

• қызмет көрсету географиясы — сауда, білім, медицина, туризм сияқты қызметтердің орналасуы;

• саяси география — мемлекеттердің аумағы, шекаралары және саяси кеңістікті зерттейді.

3. Аймақтық география — белгілі бір материкті, мемлекетті, облысты немесе басқа аумақты табиғаты, халқы және шаруашылығымен бірге кешенді түрде зерттейді. Мысалы, Қазақстан географиясы, Еуропа географиясы, Азия географиясы.

4. Картография — географиялық карталарды жасау, оларды пайдалану және картада географиялық нысандар мен құбылыстарды бейнелеу әдістерін зерттейтін сала.

5. Геоақпараттық жүйелер (ГАЖ) — географиялық мәліметтерді компьютер арқылы жинау, сақтау, өңдеу, талдау және карта түрінде көрсетуге бағытталған қазіргі заманғы география саласы.

6. Геоэкология — табиғат пен адам әрекетінің өзара байланысын, қоршаған ортаның өзгеруін және экологиялық мәселелердің аумақтық ерекшеліктерін зерттейді.

Осылайша, география ғылымының негізгі салалары физикалық география, әлеуметтік-экономикалық география, аймақтық география, картография, геоақпараттық жүйелер және геоэкология болып табылады. Олардың барлығы өзара байланысты және Жерді табиғи әрі қоғамдық жүйе ретінде жан-жақты зерттеуге мүмкіндік береді.