Ғабиден Мұстафиннің "Шығанақ" романындағы кейіпкерлерге мінездеме: Олжабек, Жамал, шал.

Ғабиден Мұстафиннің «Шығанақ» романындағы Олжабек, Жамал және шал образдары арқылы жазушы ел өміріндегі күрделі өзгерісті, әр адамның сол өзгеріске деген көзқарасын танытады.

Олжабек — өз күнін өзі көріп, жеке мал-мүлкіне сеніп үйренген орта шаруа. Ол колхоздастыруға бірден сенбейді, өйткені қолындағы азын-аулақ малынан айырылып қалудан қорқады. Сол себепті ол Жамалмен, баласымен бірге елден қашып, өзіне жайлы мекен іздейді. Оның бойында сақтық, күмәншілдік, кейде қасарысқан мінез байқалады. Ол жаңа тәртіптің пайдалы жағын бірден түсіне алмайды, көпшілік ісіне араласудан тартынады.

Сонымен бірге Олжабек — жаман адам емес. Ол еңбектен қашпайды, малға да, жерге де жанашырлықпен қарайды. Жұмысқа ұқыпты, еңбекқор адамдарды көрсе, іштей мойындайды. Мысалы, шалдың егінді тиянақты жыртып жүргенін көргенде оның еңбегіне сүйсінеді. Олжабектің мінезіндегі басты ерекшелік — өзгеріске бірден емес, өмірден көргені мен досы Шығанақтың ықпалы арқылы біртіндеп келуі. Сондықтан Олжабек — адасса да, ақырында дұрыс жолды түсінуге ұмтылатын, шынайы өмірлік бейне.

Жамал — Олжабектің жары, ақкөңіл, сабырлы әрі мейірімді әйел. Ол күйеуіне қарағанда жаңа ортаға тезірек бейімделеді, елден безіп, үнемі қашып жүрудің дұрыс еместігін сезеді. Жамалдың сөзінен оның өмірге жақын, шындықты аңғара білетін жан екені көрінеді. Ол Олжабекті асығыс шешімнен тоқтатуға, елге жақын болуға үндейді.

Жамал — отбасына берік, адал жар, қамқор ана. Ол Олжабекке қауіп төнген кезде өз басын ойламай, күйеуін аман алып қалуға тырысады. Жылан шаққан Олжабектің жарасын уын сорып емдеуі оның жанқиярлық сүйіспеншілігін көрсетеді. Бұл әрекеті Жамалдың батылдығын, төзімділігін және адамгершілігін ашады. Ол нәзік көрінгенімен, қиындыққа мойымайтын, отбасының тірегі бола алатын қайсар әйел.

Шал — колхоз жұмысын шын көңілмен атқарып жүрген, тәжірибелі, еңбекқор қарт. Ол алғашында Олжабекке суықтау, қаталдау көрінеді. Себебі шал бос сөзді ұнатпайды, бар назарын егін жұмысына аударады. Оның сыртқы қаталдығының астарында адалдық, іскерлік және еңбекті қадірлеу қасиеті жатыр.

Шалдың басты ерекшелігі — колхоз еңбегін өз еңбегіндей көруі. Ол «колхоздың егіні — өз егінің» деген ойды Олжабекке түсіндіреді. Яғни ортақ іске еңбек сіңірген адам оның игілігін де көреді деп есептейді. Шал — жаңа өмірдің мәнін түсінген, еңбекті бәрінен жоғары қоятын адам. Оның бейнесі арқылы жазушы колхозға шын ниетімен кіріскен, көпшіліктің қамын ойлайтын еңбек адамының тұлғасын көрсетеді.

Қорыта айтқанда, Олжабек — күмән мен ізденістегі шаруа, Жамал — мейірімді де қайсар жар, ал шал — еңбекті ардақтайтын, ортақ істің қадірін түсінген парасатты қарт.