өте сиреп кеткен аңдар

Өте сиреп кеткен аңдар — саны азайып, жойылып кету қаупі төнген, қорғауды қажет ететін жануарлар. Мұндай аңдар көбіне адамның табиғатқа әсерінен, заңсыз аң аулаудан, мекен ету ортасының бұзылуынан және климаттың өзгеруінен азайып кеткен.

Қазақстанда және әлемде өте сиреп кеткен аңдарға мыналар жатады:

• Қар барысы (ірбіс) — таулы аймақтарда мекендейтін өте сирек жыртқыш. Ол терісі үшін аулау және қорек қорының азаюы салдарынан саны кеміген.

• Құлан — бұрын кең таралған жабайы жылқы тұқымдас жануар. Қазір арнайы қорғалатын жерлерде ғана кездеседі.

• Түркістан сілеусіні — сирек кездесетін жыртқыш аң. Оның тіршілік ортасының тарылуы санының азаюына себеп болды.

• Ақбөкен (киік) — Қазақстан даласында мекендейтін жануар. Бұрын саны көп болғанымен, заңсыз аулау салдарынан қатты азайған.

• Арқар — таулы жерлерде өмір сүретін жабайы қой. Аңшылық пен мекен ету ортасының бұзылуы оның азаюына әсер етті.

• Қарақұйрық — шөл және шөлейт аймақтарда кездесетін әсем аң. Оның саны да бұрынғыға қарағанда азайған.

• Жолбарыс — Қазақстан аумағында жойылып кеткен, әлем бойынша сирек кездесетін ірі жыртқыштардың бірі.

• Амур жолбарысы — әлемдегі ең сирек жолбарыс түрлерінің бірі.

Бұл жануарлардың көпшілігі Қызыл кітапқа енгізілген. Оларды сақтау үшін қорықтар мен ұлттық парктер құрылып, аң аулауға шектеулер қойылады. Табиғатты қорғау арқылы сирек аңдардың жойылып кетуінің алдын алуға болады.