Savollar: 1. Navoiy viloyati nima uchun respublikamizning yetakchi sanoat markazlaridan biri hisoblanadi? 2. Navoiyda qanday yirik sanoat korxonalari barpo etilgan? 3. Respublikamizda yana qanday yirik sanoat korxonalari bor?

1. Navoiy viloyati respublikamizning yetakchi sanoat markazlaridan biri hisoblanadi, chunki bu yerda juda katta mineral-xomashyo zaxiralari mavjud. Viloyat hududida oltin, uran, fosforit, marmar, granit, ohaktosh, kvarts qumi, tabiiy gaz va boshqa foydali qazilmalar qazib olinadi. Ayniqsa, Qizilqum hududidagi Muruntov oltin koni dunyodagi yirik oltin konlaridan biridir.

Viloyatda qazib olingan xomashyoni qayta ishlashga mo‘ljallangan konchilik, metallurgiya, kimyo, energetika, qurilish materiallari va mashinasozlik korxonalari barpo etilgan. Temir yo‘l, avtomobil yo‘llari, elektr energiyasi va gaz tarmoqlarining rivojlanganligi ham sanoatning tez o‘sishiga yordam bergan. Shu sababli Navoiy viloyati mamlakat iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi.

2. Navoiyda quyidagi yirik sanoat korxonalari barpo etilgan:

• Navoiy kon-metallurgiya kombinati — oltin, uran va boshqa qimmatbaho metallarni qazib olish hamda qayta ishlash bilan shug‘ullanadi.

• “Navoiyazot” korxonasi — mineral o‘g‘itlar, ammiak, karbamid, azot mahsulotlari va turli kimyoviy moddalar ishlab chiqaradi.

• Qizilqumsement zavodi — sement va boshqa qurilish materiallari ishlab chiqaradigan yirik korxonadir.

• Navoiy issiqlik elektr stansiyasi — viloyat hamda boshqa hududlarni elektr energiyasi bilan ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.

• Navoiy mashinasozlik korxonalari — konchilik va sanoat uchun zarur uskunalar, ehtiyot qismlar va texnik vositalar ishlab chiqaradi.

• Zarafshon, Uchquduq va Konimex hududlaridagi konchilik korxonalari — oltin, uran va boshqa foydali qazilmalarni qazib chiqaradi.

3. Respublikamizning boshqa hududlarida ham yirik sanoat korxonalari mavjud. Masalan:

• Olmaliq kon-metallurgiya kombinati — mis, rux, qo‘rg‘oshin va boshqa rangli metallar ishlab chiqaradi.

• Bekobod metallurgiya zavodi — po‘lat, armatura va boshqa metall mahsulotlari ishlab chiqaradi.

• Asaka shahridagi avtomobil zavodi — yengil avtomobillar ishlab chiqaradi.

• Farg‘ona va Buxoro neftni qayta ishlash zavodlari — benzin, dizel yoqilg‘isi, kerosin va boshqa neft mahsulotlarini tayyorlaydi.

• Muborak gazni qayta ishlash zavodi — tabiiy gazni qayta ishlaydi va gaz mahsulotlari ishlab chiqaradi.

• Sho‘rtan gaz-kimyo majmuasi — polietilen, suyultirilgan gaz va boshqa kimyo mahsulotlarini ishlab chiqaradi.

• Qo‘ng‘irot soda zavodi — kaltsiylashtirilgan soda ishlab chiqaradi.

• Talimarjon, Angren va Sirdaryo issiqlik elektr stansiyalari — mamlakatni elektr energiyasi bilan ta’minlaydi.

• Samarqanddagi avtomobilsozlik korxonalari — avtobus, yuk avtomobili va maxsus texnikalar ishlab chiqaradi.

Bu korxonalar mamlakatimizning iqtisodiy qudratini oshiradi, ko‘plab ish o‘rinlari yaratadi va sanoat mahsulotlarining ichki hamda tashqi bozorlarga yetkazib berilishiga xizmat qiladi.