Оттегімен тыныс алмайтын анаэробты жәндіктер.

Анаэробты жәндіктер – тіршілік ету барысында оттегін пайдаланбайтын немесе оттегі өте аз ортада өмір сүре алатын ағзалар. Олар энергияны оттегінің қатысуынсыз жүретін биохимиялық үдерістер арқылы алады. Мұндай тыныс алу түрі анаэробты тыныс алу деп аталады.

Анаэробты тіршілік ететін ағзалар көбінесе оттегі жетіспейтін ортада кездеседі. Оларға кейбір жәндіктер, олардың дернәсілдері және паразиттік тіршілік ететін түрлері жатады.

Анаэробты тіршілік ететін жәндіктерге мысалдар:

1. Ішек паразиттері – кейбір паразиттік жәндіктердің дернәсілдері мен ішекте тіршілік ететін ағзалар оттегі аз ортаға бейімделген.

2. Хирономидтердің дернәсілдері (қанқызыл масалардың дернәсілдері) – су қоймаларының түбіндегі оттегі аз лайда тіршілік ете алады. Олар оттегі жетіспейтін жағдайларға төзімді.

3. Кейбір шыбындардың дернәсілдері – шіріген органикалық заттарда және оттегі аз ортада тіршілік ете алады.

Анаэробты тыныс алудың ерекшеліктері:

• Оттегінің қатысуын қажет етпейді.

• Энергия органикалық заттардың ыдырауы арқылы түзіледі.

• Аэробты тыныс алумен салыстырғанда энергия аз бөлінеді.

• Оттегі жетіспейтін ортада тіршілік етуге мүмкіндік береді.

Қорытынды: Анаэробты тіршілік етуге бейімделген жәндіктер мен олардың дернәсілдері оттегі аз немесе жоқ ортада өмір сүре алады. Дегенмен барлық осындай ағзалар оттегіні мүлде пайдаланбайды: кейбіреулері оттегі азайған кезде ғана анаэробты зат алмасуға көшеді. Сонымен қатар анаэробты тыныс алу мен оттегі жетіспейтін ортаға төзімділікті бір ұғым деп қарастыруға болмайды.