Атмосфера деген эмне?

Атмосфера — Жерди курчап турган аба катмары. Ал Жердин тартылуу күчү менен кармалып турат жана тирүү организмдердин жашоосу үчүн абдан маанилүү.

Атмосферанын курамында негизинен:

• азот — болжол менен 78%;

• кычкылтек — болжол менен 21%;

• аргон, көмүр кычкыл газы, суу буусу жана башка газдар аз өлчөмдө болот.

Кычкылтек адамдарга, жаныбарларга жана көптөгөн башка тирүү организмдерге дем алуу үчүн керек. Өсүмдүктөр болсо көмүр кычкыл газын пайдаланып, фотосинтез аркылуу кычкылтек бөлүп чыгарышат.

Атмосфера Жерди Күндүн зыяндуу нурларынан, майда метеориттерден жана өтө чоң температура айырмачылыктарынан коргойт. Мисалы, күндүз Жер өтө ысып, түндө катуу муздап кетпешине атмосфера жардам берет. Ошондой эле булут, жамгыр, кар, шамал, күн күркүрөө сыяктуу аба ырайы кубулуштары атмосферада болот.

Атмосфера бир нече катмардан турат:

1. Тропосфера — эң төмөнкү катмар; адамдар жашаган жана аба ырайы өзгөргөн бөлүк.

2. Стратосфера — бул жерде озон катмары жайгашып, Күндүн ультракызгылт нурларынын бир бөлүгүн тосот.

3. Мезосфера — көптөгөн майда метеориттер ушул катмарда күйүп кетет.

4. Термосфера — абасы өтө сейрек, бул жерде полярдык жарыктар байкалат.

5. Экзосфера — атмосферанын эң сырткы, космоско өтүүчү катмары.

Демек, атмосфера — Жердеги жашоону камсыз кылган, аба ырайын түзгөн жана планетаны ар түрдүү коркунучтардан коргогон газдык кабык.