Тіл құбылысы деген не?

Тіл құбылысы — тілдің өмір сүру барысында болатын өзгерістер мен ерекшеліктердің, тілдік бірліктердің (дыбыс, сөз, сөз тіркесі, сөйлем) қолданылуындағы заңдылықтардың жиынтығы. Яғни тіл құбылысы дегеніміз — тілдің белгілі бір ортада, уақытта және жағдайға байланысты байқалатын көріністері.

Тіл үнемі дамып, өзгеріп отырады. Осы өзгерістер тіл құбылыстары арқылы көрінеді. Мысалы:

• Дыбыстық құбылыстар — сөз ішіндегі дыбыстардың өзгеруі, үндестік заңдары. Мысалы, қазақ тіліндегі дыбыстардың бір-біріне ықпал етуі.
• Сөздік құбылыстар — жаңа сөздердің пайда болуы, кейбір сөздердің мағынасының өзгеруі немесе ескі сөздердің қолданыстан шығуы.
• Грамматикалық құбылыстар — сөздердің түрленуі, сөйлем құрылысының ерекшеліктері.
• Әлеуметтік тіл құбылыстары — қоғамның өзгеруіне байланысты тілге жаңа атаулардың енуі, мысалы, ғылым мен технологияға қатысты жаңа терминдердің пайда болуы.

Тіл құбылыстары халықтың тарихымен, мәдениетімен, тұрмысымен және қоғамдық өзгерістермен тығыз байланысты. Тіл арқылы адамдар өз ойын жеткізеді, қарым-қатынас жасайды, сондықтан тілдегі кез келген өзгеріс белгілі бір тілдік құбылыс болып саналады.

0 0 Пожаловаться