2035-yilda O'zbekistonning tashqi savdo aylanmasi.

2035-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi hozirdan aniq ma’lum bo‘lishi mumkin emas, chunki 2035-yil hali kelmagan. Shuning uchun bu mavzuda prognoz va taxminiy hisob-kitoblar asosida fikr yuritish to‘g‘ri bo‘ladi.

O‘zbekistonning 2035-yildagi tashqi savdo aylanmasi

2035-yilga borib O‘zbekiston iqtisodiyoti yanada rivojlanib, boshqa davlatlar bilan savdo aloqalari kengayishi kutiladi. Sanoat ishlab chiqarishining ko‘payishi, yangi korxonalarning ochilishi, transport yo‘laklarining rivojlanishi va eksport geografiyasining kengayishi tashqi savdo hajmining o‘sishiga yordam beradi.

O‘rtacha o‘sish sur’atlarini hisobga olgan holda, 2035-yilda O‘zbekistonning umumiy tashqi savdo aylanmasi taxminan 150–180 milliard AQSH dollariga yetishi mumkin. Masalan, shartli ravishda 160 milliard dollar deb olsak, uning tarkibi quyidagicha bo‘lishi mumkin:

• Eksport — 70 milliard dollar atrofida;

• Import — 90 milliard dollar atrofida;

• Umumiy tashqi savdo aylanmasi — 160 milliard dollar.

Eksport tarkibida kelajakda faqat xomashyo emas, balki yuqori qo‘shilgan qiymatga ega tayyor mahsulotlarning ulushi ortishi kutiladi. O‘zbekiston to‘qimachilik va tayyor kiyim-kechak, meva-sabzavot va oziq-ovqat mahsulotlari, rangli metallar, kimyo mahsulotlari, avtomobillar, elektrotexnika mahsulotlari hamda turli xizmatlarni ko‘proq eksport qilishi mumkin. Axborot texnologiyalari va boshqa zamonaviy xizmatlar eksportining ham ahamiyati oshishi ehtimol.

Import tarkibida esa mashina va uskunalar, zamonaviy texnologiyalar, elektronika, transport vositalari va ehtiyot qismlar, farmatsevtika mahsulotlari, kimyo mahsulotlari hamda ayrim oziq-ovqat va xomashyo turlari muhim o‘rin tutishi mumkin.

2035-yilgacha tashqi savdoning rivojlanishida Xitoy, Rossiya, Qozog‘iston, Turkiya, Janubiy Koreya va Yevropa mamlakatlari bilan aloqalar muhim bo‘lib qolishi mumkin. Shu bilan birga, Janubiy Osiyo va Yaqin Sharq bozorlariga chiqish, yangi temir yo‘l va avtomobil transport yo‘laklarining tashkil etilishi O‘zbekistonning savdo imkoniyatlarini yanada kengaytiradi.

Xulosa: 2035-yilda O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasining aniq qiymatini hozirdan aytib bo‘lmaydi. Ammo iqtisodiy o‘sish va xalqaro savdoning kengayishi davom etsa, 150–180 milliard dollar atrofidagi tashqi savdo aylanmasi realistik prognoz sifatida qaralishi mumkin. Bu raqamlar rasmiy 2035-yil statistikasi emas, balki kelajak uchun taxminiy hisob-kitobdir.

2035-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi qancha bo‘lishini hozir aniq aytib bo‘lmaydi, chunki 2035-yil hali kelmagan va bu yil uchun rasmiy statistik ma’lumot mavjud emas. Shuning uchun faqat mavjud ko‘rsatkichlar va iqtisodiy maqsadlardan kelib chiqib prognoz qilish mumkin.

Taqqoslash uchun, Milliy statistika qo‘mitasining yangilangan ma’lumotlarida 2025-yilda O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi qariyb 82,8 milliard AQSH dollari bo‘lgan. So‘nggi yillarda tashqi savdo hajmi sezilarli o‘smoqda. Сиат Bundan tashqari, “O‘zbekiston — 2030” strategiyasini takomillashtirish doirasida 2030-yilgacha eksportni 67 milliard dollarga yetkazish maqsadi ilgari surilgan. O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali

Shu tendensiyalar davom etsa, 2035-yilda O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi taxminan 200–230 milliard AQSH dollari atrofida bo‘lishi mumkin. Juda yuqori iqtisodiy o‘sish, yangi eksport bozorlarining ochilishi va sanoat ishlab chiqarishining tez kengayishi sharoitida ko‘rsatkich 250 milliard dollardan ham oshishi ehtimoli mavjud. Aksincha, jahon iqtisodiyoti sekinlashishi yoki xomashyo narxlari pasayishi kabi holatlarda natija bundan pastroq bo‘lishi mumkin.

Taxminiy tuzilma quyidagicha bo‘lishi mumkin:

• Eksport: 90–105 milliard dollar;

• Import: 110–125 milliard dollar;

• Jami tashqi savdo aylanmasi: 200–230 milliard dollar.

Bunday o‘sishga birinchi navbatda sanoat mahsulotlari, elektrotexnika, avtomobilsozlik, to‘qimachilik, oziq-ovqat, kimyo va metallurgiya mahsulotlari eksportining ko‘payishi ta’sir qiladi. Shuningdek, Xitoy, Rossiya, Qozog‘iston va Turkiya bilan savdo aloqalari saqlanib qolishi bilan birga Yevropa Ittifoqi, Janubiy Osiyo, Yaqin Sharq va boshqa yangi bozorlarga eksportning kengayishi muhim ahamiyatga ega. Hozirning o‘zida Xitoy va Rossiya O‘zbekiston tashqi savdosidagi eng yirik hamkorlar qatorida turadi. Statistika O‘zbekiston

2035-yilgacha transport koridorlari va logistika infratuzilmasining rivojlanishi ham katta rol o‘ynaydi. Temir yo‘l va avtomobil yo‘llarining kengayishi, bojxona jarayonlarining raqamlashtirilishi, Jahon savdo tashkilotiga integratsiya va qo‘shni davlatlar bilan savdo to‘siqlarining kamayishi eksport-import xarajatlarini pasaytirishi mumkin.

Xulosa: hozirgi iqtisodiy rivojlanish sur’atlari va 2030-yilgacha belgilangan eksport maqsadlari amalga oshsa, 2035-yilda O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasini taxminan 200–230 milliard AQSH dollari darajasida kutish mumkin. Bu rasmiy 2035-yil ko‘rsatkichi emas, balki mavjud tendensiyalarga asoslangan iqtisodiy prognozdir.