Вопрос задан 05.11.2026 в 09:12. Предмет Биология. Спрашивает Баляев Саша.

Орналасқан жерi Ұлпа тип тармағы Жасуша пішіні Жасуша типтері жабын түзуші рочут собак У Жасушалар қалай орналасқан? Вакуолінің болуы Ерекшеліктері

Перейти к ответам

Отвечу на вопрос мгновенно! Нейросеть ChatGPT. Жми!

Ответы на вопрос

Отвечает Симонова Милана.

Өсімдіктердің жабын түзуші ұлпасына сипаттама

Жабын түзуші ұлпа – өсімдік мүшелерінің сыртын қаптап, оларды сыртқы ортаның қолайсыз әсерлерінен, судың булануынан, механикалық зақымданудан және микроағзалардан қорғайтын ұлпа.

Сипаттамасы	Жабын түзуші ұлпаның ерекшеліктері
Орналасқан жері	Өсімдіктің тамырының, сабағының, жапырағының, гүлі мен жемісінің сыртқы бөлігінде орналасады.
Ұлпа тип тармағы	Өң (эпидерма), тамыр оймақшасының сыртқы қабаты (ризодерма), тоз (перидерма), қыртыс.
Жасуша пішіні	Жасушалары көбіне жалпақ, көпбұрышты, кейде ұзынша немесе түтікше тәрізді болады.
Жасуша типтері	Негізгі жабын жасушалары, лептесік (устьице) жасушалары, түктер және тоз жасушалары.
Жасушалар қалай орналасқан?	Жасушалары бір-біріне өте тығыз, аралық бос орынсыз орналасады. Көбіне бір қабатты, ал тоз бен қыртыс бірнеше қабаттан тұрады.
Вакуолінің болуы	Тірі жабын жасушаларында вакуоль болады. Ал тоздың жетілген жасушаларында вакуоль болмайды, себебі олар өлі жасушалар.
Ерекшеліктері	Өсімдікті қорғайды, судың шамадан тыс булануын тежейді, газ алмасуды реттейді. Кейбір жасушаларында лептесіктер мен қорғаныш түктері болады. Тоз жасушалары суберин затымен қанығып, су мен ауаны өткізбейді.

Жабын түзуші ұлпаның негізгі түрлері:

Өң (эпидерма) – жас өсімдіктің жапырағы мен сабағын сыртынан қаптайды. Көбіне бір қабатты, тірі жасушалардан тұрады.
Ризодерма – тамырдың жас бөлігін қаптайды. Тамыр түктері арқылы су мен минералды заттарды сіңіреді.
Тоз (перидерма) – сүректі өсімдіктердің ескі сабақтары мен тамырларында кездеседі. Өлі жасушалардан тұрады.
Қыртыс – көпжылдық ағаштар мен бұталардың діңін сыртынан қорғайтын көпқабатты жабын.

Қорытынды: Жабын түзуші ұлпаның басты қызметі – өсімдікті қорғау, судың жоғалуын азайту, газ алмасуды реттеу және сыртқы ортаның зиянды әсерлерінен сақтау.