Думал на протяжении 5s

Отношение к учёбе Лёни и Гриши в тексте «Сябры» на белорусском языке.

Як мне падаецца, у апавяданні «Сябры» адносіны Лёні і Грышы да вучобы паказаны вельмі кантрастна — менавіта праз дробныя, але красамоўныя штодзённыя сітуацыі.

• Лёня — з тых, хто ўспрымае вучобу сур’ёзна. Ён загадзя рыхтуецца да ўрокаў, умее планаваць час, не цягне да апошняга. Для яго адзнака — не проста лічба ў дзённіку, а паказчык уласнай працы. Таму Лёня не спісвае і не дае спісваць, але гатовы паспрабаваць растлумачыць складанае, паказаць, як вырашаць задачу або як аформіць адказ. Ён часта выступае ініцыятарам: напрыклад, прапрацоўвае дадатковыя пытанні, ходзіць у бібліятэку, можа запісацца ў гурток — карацей, шукае веды, а не адгаворкі. У яго вучоба звязаная з павагай да настаўнікаў і да самога сябе.

• Грыша — антыпод Лёні ў стаўленні да школы. Ён абыякавы і неарганізаваны: можа спазніцца, забыць сшытак, прыйсці без падрыхтоўкі, спадзяецца на «падказку» або на тое, што «як-небудзь прапрэ». Замест сістэматычнай працы — хуткія латкі: перапісаць дамашняе за пяць хвілін да званка, прыдумаць прычыны, чаму не зрабіў (дапамагаў дома, не было часу, «не зразумеў задання»). Для яго вучоба — некаштоўная руціна, якую хочацца абысці. Пры гэтым у Грышы ёсць чалавечая цеплыня і сяброўская прывязанасць, але яна не перарастае ў адказнасць у класных справах.

• Дынаміка паміж імі. Важны момант: Лёня не «чытае натацыю», а дае прыклад. Менавіта праз побач з ім Грыша часам прасвятляецца: то сорамна за спісванне, то хоча хоць раз зрабіць усё сам. Часам яны спрачаюцца: Грыша крыўдзіцца, што Лёня не дае спісваць, а Лёня трымае планку — «лепш растлумачу, але рабі сам». Калі ў канцы тэксту ёсць невялікая перамена ў Грышы (хоць бы намёк на жаданне «дацягнуцца»), то яна лагічная: сяброўства з адказным чалавекам падштурхоўвае да росту.

• Вынік. Лёня — увасабленне стараннасці, павагі да ведаў і ўнутранай дысцыпліны. Грыша — безадказнасць і спадзяванне на лёгкія шляхі. Але аўтар паказвае, што сапраўднае сяброўства — гэта не пра «падстаў чужы дзённік», а пра дапамагчы стаць лепшым: Лёня дапамагае Грышы не перапісваннем, а прыкладам і тлумачэннем, а Грыша мае шанец змяніцца, калі прыме гэтую планку.