Вопрос задан 28.07.2026 в 07:59. Предмет Қазақ тiлi. Спрашивает Шигина Маша.

Жұлдызды қаладағы тосын жаңалық тақырыбына қиял-ғажайып әңгіме жазыңыз.

Перейти к ответам

Ответы на вопрос

Отвечает Нуршашқанов Нурперзент.

Жұлдызды қаладағы тосын жаңалық

Ертеде көк аспанның ең биік қабатында Жұлдызды қала деген ғажайып мекен болыпты. Бұл қалада үйлер күміс бұлттардан тұрғызылып, көшелер ай сәулесімен жарықтанатын. Қала тұрғындары күн батқанда оянып, таң атқанда демалатын. Олардың әрқайсысы аспандағы жұлдыздарды күтіп-баптап, жарығын реттеп отыратын.

Жұлдызды қаланың ортасында аспанға тірелген алып мұнара бар еді. Мұнараның ең төбесінде Көк Қоңырау ілулі тұратын. Ол тек аса маңызды жаңалық болғанда ғана өздігінен соғылатын. Жүз жыл бойы үнсіз тұрған қоңырау бір түні кенеттен:

— Дың! Дың! Дың! — деп аспанды жаңғырта соқты.

Қала тұрғындары үйлерінен жүгіріп шығып, орталық алаңға жиналды. Бірі үрейленіп, бірі таңырқап тұрды.

— Не болды екен?

— Жаңа жұлдыз пайда болды ма?

— Әлде Ай жоғалып кетті ме? — деп жұрт бір-бірінен сұрай бастады.

Сол кезде қала әкімі Ақсақал Жұлдыз биік мінберге көтерілді. Оның ұзын шапаны ұсақ шоқжұлдыздармен көмкерілген еді.

— Құрметті тұрғындар! — деді ол толқып. — Біздің қаламызға күтпеген хабар келді. Аспанның ең алыс шетіндегі Қара Тұман ояныпты. Ол жолындағы жұлдыздардың жарығын жұтып бара жатыр. Егер оны тоқтатпасақ, жеті түннен кейін Жұлдызды қала мәңгілік қараңғылыққа батады.

Алаң іші тып-тыныш болып қалды. Қара Тұман туралы ескі аңыздарды бәрі білетін. Бірақ оны ешкім өз көзімен көрмеген еді.

Тұрғындардың арасынан Айбар есімді жас жұлдызшы алға шықты. Ол күн сайын сөніп бара жатқан әлсіз жұлдыздарды жөндейтін. Айбар батыл болғанымен, кейде өз күшіне сенімсіздік танытатын.

— Ақсақал, Қара Тұманды қалай тоқтатуға болады? — деп сұрады ол.

Ақсақал Жұлдыз мұнарадағы көне кітапты ашты.

— Аңыз бойынша, оны тек Үміт Шырағы ғана жеңе алады. Бірақ ол шырақ Көкжиектің ар жағындағы Ұмытылған сарайда сақтаулы. Ол жерге жету үшін Мұзды Айдан, Дауылды бұлттан және Уақыт қақпасынан өту керек.

Ешкім үн қатпады. Өйткені бұл сапардан бұрын ешкім аман оралмаған еді.

Сонда Айбар:

— Мен барамын, — деді.

Оның қасына бұлт бағушы қыз Кәусар мен кішкентай ұшқыш айдаһар Шоқ қосылды. Кәусар желдің тілін түсінетін, ал Шоқ қараңғыда жол көрсететін көгілдір от шашатын.

Үшеуі сәуле кемесіне мініп, алыс сапарға аттанды. Алдымен олар Мұзды Айға жетті. Мұнда бүкіл әлем мұз болып қатып қалғандай еді. Кемесі де қозғала алмай қалды.

— Мұзды отпен ерітейік, — деді Шоқ.

— Жоқ, — деді Кәусар. — Бұл сиқырлы мұз. Оны жылу емес, жақсы сөз ғана ерітеді.

Айбар мұзға жақындап:

— Сен суық әрі қатты болғаныңмен, ай сәулесін жарқыратып көрсетесің. Сен де аспан әлеміне қажетсің, — деді.

Сол сәтте мұз сыңғырлап, олардың алдынан жол ашылды.

Кейін олар Дауылды бұлтқа тап болды. Қара бұлт найзағай атып, кемені жан-жаққа лақтырды.

— Қайта оралыңдар! — деп гүрілдеді дауыл. — Бұл жолдан ешкім өтпейді!

Кәусар желдің үнін тыңдап тұрып:

— Бұл дауыл ашулы емес. Ол жалғыздықтан жылап тұр, — деді.

Сонда үшеуі кемесін тоқтатып, дауылға ән айтып берді. Әнді естіген бұлттың ашуы басылып, найзағайы бәсеңдеді.

— Маған алғаш рет біреу қорықпай жақындады, — деді дауыл. — Өте беріңдер. Бірақ алдарыңда ең қиын сынақ бар.

Олар Уақыт қақпасына жеткенде, алдында үш жол пайда болды. Бір жол өткен шаққа, екіншісі болашаққа, үшіншісі белгісіздікке апаратын.

Қақпа күзетшісі:

— Дұрыс жолды таңдаңдар. Қателессеңдер, мәңгі адасып қаласыңдар, — деді.

Айбар болашақ жолына қарады. Ол өзін даңқты батыр ретінде көрді. Өткен шақ жолында балалық шағы, ата-анасы мен бақытты күндері тұрды. Ал белгісіздік жолы қараңғы әрі қорқынышты еді.

Айбар біраз ойланып:

— Өткенді өзгерте алмаймыз, болашақты алдын ала иеленуге болмайды. Бізге қазіргі батылдығымызға сеніп, белгісіздікке қадам басу керек, — деді.

Үшеуі қараңғы жолға түсті. Сол мезетте айнала жарық болып, Ұмытылған сарай көрінді.

Сарайдың ішінде кішкентай ғана алтын шырақ тұр екен. Бірақ оның жарығы әлсіз еді.

— Үміт Шырағы осы ма? — деп таңғалды Шоқ. — Бұл Қара Тұманды қалай жеңеді?

Шырақ кенет адамша тіл қатты:

— Мен жалғыз өзім қараңғылықты жеңе алмаймын. Маған шынайы үміт, достық және батыл жүрек керек.

Айбар шырақты қолына алды. Кәусар алақанын оның иығына қойды, ал Шоқ қанаттарын жайып, көгілдір отын жақты. Үшеуінің жүрегінен шыққан сәуле шыраққа құйылып, ол күндей жарқырай бастады.

Олар Жұлдызды қалаға қайтып келгенде, Қара Тұман қаланың шетіне жетіп қалған еді. Жұлдыздар бірінен соң бірі сөніп, көшелерді қараңғылық басып бара жатты.

Айбар мұнараның төбесіне көтеріліп, Үміт Шырағын жоғары көтерді.

— Қараңғылықтан қорықпаңдар! — деп айқайлады ол. — Әрқайсың жүректеріңдегі жарықты жағыңдар!

Қала тұрғындары қол ұстасып, жақсы тілектерін айтты. Бірі достығын, бірі мейірімін, бірі туған қаласына деген сүйіспеншілігін есіне алды. Сол кезде әр жүректен кішкентай сәуле көтеріліп, Үміт Шырағына қосылды.

Шырақтан шыққан алып жарық аспанды шарлап, Қара Тұманға соғылды. Тұман ысқырып, қоюлана түсті. Бірақ жарық одан сайын күшейе берді.

Ақыры Қара Тұманның арасынан әлсіз дауыс естілді:

— Тоқтаңдар! Мен сендердің жарықтарыңды жек көргендіктен келген жоқпын. Мен өзімнің жарығымды жоғалтып алдым. Сондықтан басқалардың сәулесін жұтып жүрдім.

Айбар шырақтың бір ұшқынын тұманға қарай жіберді.

— Жарықты тартып алудың қажеті жоқ. Оны бөліскен сайын ол көбейе түседі, — деді.

Ұшқын Қара Тұманның жүрегіне жеткенде, ол қара түстен күлгін бұлтқа айналды. Оның ішінен сансыз жаңа жұлдыздар пайда болып, аспанға шашылды.

Жұлдызды қала бұрынғыдан да жарық болып кетті. Көк Қоңырау тағы да соғылды. Бірақ бұл жолы ол қауіп туралы емес, қуанышты жаңалықты жариялады:

— Дың! Дың! Дың! Жұлдызды қалада жаңа шоқжұлдыз дүниеге келді!

Жаңа шоқжұлдызға «Достық сәулесі» деген ат берілді. Ал Айбар, Кәусар және Шоқ қаланың құрметті қорғаушылары атанды.

Сол күннен бастап Жұлдызды қала тұрғындары бір шындықты ешқашан ұмытпапты: ең қою қараңғылықты жеңетін күш — алыстағы сиқыр емес, әр адамның жүрегінде сақталған үміт пен мейірім екен.

Похожие вопросы

Топ вопросов за вчера в категории Қазақ тiлi

Последние заданные вопросы в категории Қазақ тiлi

Қазақ тiлi 27.07.2026 23:22 14 Гандалоев Умар
Задать вопрос