Сәләм! Түбәндә — “Ҡыш килде” темаһына үҙ яҙмам. Фикерҙәремде мөмкин тиклем тулы итеп, көндәлек тормоштан алған күҙәтеүҙәр менән бүлешәм.

Ҡыш килде

Көҙҙөң һуңғы ямғырҙары тынғас, таңдар һалҡыная башланы, һәм бер иртәлә ауыл өҫтөнә йомшаҡ ҡына итеп тәүге ҡар ятты. Ерҙең тын алышы үҙгәрҙе: туғай ҙа, баҡса ла аҡ юрғанға төрөндө, ағастарҙың япраҡтарын ел күптән алып киткәйне инде, хәҙер иһә улар ҡар һәм ҡырау менән биҙәлде. Ҡыштың тәүге көндәре һәр саҡ әллә ниндәй бер тантаналы тынлыҡ алып килә: тауыштар сағыуыраҡ ишетелә, сәйәхәт иткән сал бәхет кеүек, һауала ҡурғаштай һиллек эленеп тора.

Иртәнән үк ишек алдына сыҡһаң, ҡарҙың саңҡылдап һыҙғырыуы ишетелә — был һалҡындың сымтайып тороуынан. Офоҡ яҡтырып килгәндә, тәҙрә быялаһында ҡояштан алда ҡурай моңо кеүек нәҙек-нозик биҙәктәр һыҙыла. Шуларға текәлеп торһаң, ҡыштың ҡулына ҡарап торғандайһың: бер хас та ҡабатланмаҫ һүрәттәр, бер сәғәттән ирейәсәген белһәң дә, моғайын, күңелгә оҙаҡҡа ҡалыр.

Урамдарҙа балаларҙың тауышы йәнләндереп ебәрә: саңғыла шыуалар, сана һөйрәп йүгерешәләр, ҡарҙан өйкөм-өйкөм итеп ҡар бабай юллап ҡуялар. Кемдер морон итеп һабаҡ ҡуйһа, икенсеһе күҙенә көмөш төймә табып килтерә. Балыҡсы ағайҙар йылға ситендә боҙҙо тикшерә: бөгөн әле ныҡмы, иртәгә сәнәктәрҙе алырғамы? Ишегалды хужалары ҡапҡа алдынан көрәп-көрәп ҡар өйәләр, сәғәттәй үк тәртип яһап ҡуйыу үҙе бер күңел рәхәте.

Ҡыш — тик һыуыҡ кына түгел, ул бөтәбеҙҙе бер өҫтәлгә йыя торған миҙгел дә. Кискеһен мейестә ут шыжлай, сәй ҡайнай, өҫтәлдә эремсек, ҡорот, табала ҡыҙартылған бәлеш еҫе тарала. Оло инәйҙәр үҙҙәренең йәшлек йылдарынан ҡыҙыҡлы иҫтәлектәр һөйләй, бәләкәйҙәр иһә күҙҙәре янып тыңлай. Ял көндәрендә урманға утынға барғанда, тирә-яҡтың тынлығын яҡшылап ишетәһең: ҡайҙалыр саңҡылдап сәпсектер тауыш бирә, ә алыҫтан-алыҫтан үкереп ел үтә.

Ҡыштың үҙ ҡанундары бар: мал-тыуарға йылы һарай, кешеләргә ныҡлы кейем, юлсыға иһә һаҡлыҡ кәрәк. Шулай ҙа ошо бысҡы һымаҡ үткер һыуыҡтарҙа ла йылы мәлдәр көтөп тора — яҡындарҙың йылмайыуында, дуҫтарҙың сәғәттәр буйы һуҙылған әңгәмәһендә, төн уртаһында йондоҙҙарға ҡарап, үҙеңдең уй-хыялдарыңды тәртипкә килтергәндә. Ҡарап торһаң, төндәр оҙонайһа ла, күңелдә яҡтылыҡ арта төшә.

Йылдың был миҙгеле аҙым һайын сабырлыҡҡа өйрәтә: ҡар аҫтында ер көс туплай, кешенең дә эсе бер аҙ тыныслана. Ҡыш — ял ғына түгел, киләһе яҙға, киләһе эштәргә әҙерлек. Ҡайһы бер көндәрҙә бурандар ҡырҡып үтһә лә, иртәнсәк яланға сығып, ап-аҡ көрт өҫтөндә үҙ эҙҙәреңдең тәүге һыҙығын төшөрөү үҙе бер бәхет. Тимәк, яңы юлдар башлана, яңы пландар яҙыла.

Шулай итеп, ҡыш килде. Ул тәбиғәтте аҡлыҡҡа сорнай, көнитмешкә тәртип индерә һәм күңелгә дәрамәт өҫтәй. Йылдың ҡаты, ләкин ихлас миҙгеле булған өсөн дә уны яратмай мөмкин түгел: ҡыштың сафлығы, тынындағы тәрәнлек күңелдә хәтер булып ҡала һәм яҙ еткәс тә, аҙымдарыбыҙға ышаныс өҫтәй.