Нелыктен Ш.Уалиханов билер сотына жогары бага берды? помогите дам 10б​

Ш. Уәлиханов билер сотына жоғары баға берді, өйткені бұл сот қазақ халқының ежелгі әдет-ғұрпы мен салт-дәстүріне негізделген еді. Би дау-жанжалды халықтың тұрмысын, жергілікті жағдайды және екі жақтың да жағдайын жақсы біле отырып шешкен. Сондықтан билер соты қарапайым халыққа түсінікті әрі жақын болды.

Билер сотының тағы бір артықшылығы — істі тез, ашық және артық шығынсыз қарауы. Би болу үшін адам елге әділдігімен, шешендігімен, заң-жоралғыларды білуімен танылуы керек еді. Халық әділ емес биді тыңдамай, оған жүгінбейтін. Осы себепті билер өз беделін сақтауға тырысты.

Ш. Уәлиханов патша үкіметі енгізген ресми сот жүйесін сынады. Оның ойынша, сырттан енгізілген заңдар қазақ халқының өмір салтына сай келмеді және қарапайым адамдарға ауыр, түсініксіз болды. Ал билер соты халықтың мүддесін қорғайтын, ұлттық ерекшелікті ескеретін сот жүйесі еді.

Сондықтан Ш. Уәлиханов билер сотын әділ, халыққа жақын, жылдам әрі демократиялық сипаттағы сот деп бағалады. Бірақ ол билердің әділ, білімді және халық сеніміне ие адамдардан сайлануы қажет екенін де атап өтті.