Атлах шайқасының басталуына не себеп болды?

Атлах шайқасының (751 жыл) басталуына Орта Азия жеріндегі саяси және әскери бәсекелестік себеп болды. Бұл кезде Қытайдағы Тан империясы мен Араб халифаты осы аймақта өз ықпалын күшейтуге тырысты.

Шайқастың негізгі себебі — Жетісу мен Мәуереннахр аймақтарын бақылау үшін күрес болды. VIII ғасырдың ортасында Қытайдың Тан әулеті Орта Азиядағы мемлекеттердің ішкі саясатына араласып, өз ықпалын кеңейте бастады. Ал Араб халифаты ислам дінін таратып, осы өңірлердегі билігін нығайтуды көздеді.

751 жылы Тан әскерлері мен Аббас әулеті атынан шыққан араб әскері Талас өзені маңындағы Атлах қаласы жанында кездесті. Бұл қақтығысқа жергілікті қарлұқ тайпалары да қатысты. Бастапқыда қарлұқтар Қытай жағын қолдағанымен, кейін арабтар жағына өтіп, шайқастың нәтижесіне үлкен әсер етті.

Сонымен, Атлах шайқасының басталуына:

• Орта Азиядағы үстемдік үшін Араб халифаты мен Тан империясының бәсекесі;

• сауда жолдары мен маңызды аймақтарды бақылауға ұмтылу;

• жергілікті билеушілерге ықпал ету үшін жүргізілген күрес себеп болды.

Бұл шайқастан кейін Қытайдың Орта Азиядағы ықпалы әлсіреді, ал арабтардың аймақтағы ықпалы күшейді. Сонымен қатар, осы оқиғадан кейін қағаз жасау технологиясы Батысқа тарала бастады деген пікір бар.