Тұқым қуалау деген не?

Тұқым қуалау — ата-анадан ұрпаққа ағзаның белгілері мен қасиеттерінің берілуі. Мысалы, адамның көзінің түсі, шашының түсі мен құрылымы, бойының өсу ерекшелігі, қан тобы сияқты белгілер тұқым арқылы берілуі мүмкін.

Тұқым қуалайтын ақпарат жасушадағы ДНҚ молекуласында сақталады. ДНҚ-ның белгілі бір белгіні анықтайтын бөлігі ген деп аталады. Бала гендердің жартысын анасынан, жартысын әкесінен алады. Сондықтан ол ата-анасына ұқсайды, бірақ олардың дәл көшірмесі болмайды. Себебі гендер әртүрлі үйлесіп, жаңа ерекшеліктер қалыптастырады.

Тұқым қуалау тек сыртқы белгілерге ғана емес, ағзаның ішкі қызметіне де әсер етеді. Мысалы, зат алмасу ерекшеліктері, кейбір ауруларға бейімділік, дене құрылысы және жүйке жүйесінің кейбір қасиеттері тұқым қуалауы мүмкін. Алайда адамның барлық қасиеті тек генге байланысты емес. Қоршаған орта, тамақтану, тәрбие, өмір салты және денсаулық жағдайы да ағзаның дамуына ықпал етеді.

Демек, тұқым қуалау — тірі ағзалардың өзіне тән белгілерін сақтап, оларды келесі ұрпаққа жеткізу қабілеті. Ол тіршілік иелерінің ұрпақтар сабақтастығын және бір түрге жататын ағзалардың ұқсастығын қамтамасыз етеді.