Ион алмасу реакциялары қандай жағдайда аяғына дейін жүрмейді?

Ион алмасу реакциялары кейбір жағдайларда аяғына дейін жүрмейді, яғни ерітіндідегі иондар толық алмасып, реакция өнімдері түзілмейді. Бұл реакцияның соңына дейін жүруі үшін түзілген өнімдердің бірі ерітіндіден бөлініп шығуы керек.

Ион алмасу реакциясы аяғына дейін жүрмейді, егер:

• Барлық заттар ерітіндіде жақсы еритін болса және жаңа түзілген иондар қайтадан бір-бірімен әрекеттесе алса. Мұндай жағдайда реакция қайтымды болады.

• Тұнба түзілмесе, яғни реакция нәтижесінде ерімейтін зат пайда болмаса.

• Газ бөлінбесе, себебі газдың бөлініп шығуы реакцияны толық жүруге итермелейді.

• Әлсіз электролит, мысалы су немесе әлсіз қышқыл/негіз түзілмесе.

Мысалы, натрий хлориді мен калий нитратының ерітінділерін араластырғанда:

NaCl + KNO₃ → NaNO₃ + KCl

барлық заттар суда ериді, тұнба да, газ да, әлсіз электролит те түзілмейді. Сондықтан бұл ион алмасу реакциясы іс жүзінде аяғына дейін жүрмейді.

Ал егер реакция кезінде тұнба, газ немесе әлсіз электролит түзілсе, ион алмасу реакциясы соңына дейін жүреді.